Luật sư tư vấn người chết trở về có quyền đòi lại tài sản bị chia?

1.Tư vấn xử lý di sản thừa kế khi người thừakế mất tích?

Căn cứ vào Điều 68 Bộluật dân sự 2015 quy định về điều kiện tuyên bố mất tích như sau:

“1. Khi một người biệttích 02 năm liền trở lên, mặc dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìmkiếm theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự nhưng vẫn không có tin tứcxác thực về việc người đó còn sống hay đã chết thì theo yêu cầu của người cóquyền, lợi ích liên quan, Tòa án có thể tuyên bố người đó mất tích.

Thời hạn 02 năm đượctính từ ngày biết được tin tức cuối cùng về người đó; nếu không xác định đượcngày có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của thángtiếp theo tháng có tin tức cuối cùng; nếu không xác định được ngày, tháng cótin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của năm tiếp theonăm có tin tức cuối cùng.

…”.

Khi tòa án tuyên bốmột người mất tích sẽ xác định người quản lí tài sản cho người đó, theo quyđịnh tại Điều 69 Bộ luật dân sự 2015 như sau:

“Điều 69. Quản lý tàisản của người bị tuyên bố mất tích

Người đang quản lý tàisản của người vắng mặt tại nơi cư trú quy định tại Điều 65 của Bộ luật này tiếptục quản lý tài sản của người đó khi người đó bị Tòa án tuyên bố mất tích và cócác quyền, nghĩa vụ quy định tại Điều 66 và Điều 67 của Bộ luật này.

Trường hợp Tòa án giảiquyết cho vợ hoặc chồng của người bị tuyên bố mất tích ly hôn thì tài sản củangười mất tích được giao cho con thành niên hoặc cha, mẹ của người mất tíchquản lý; nếu không có những người này thì giao cho người thân thích của ngườimất tích quản lý; nếu không có người thân thích thì Tòa án chỉ định người khácquản lý tài sản.”

Như vậy, sau khi Tòaán tuyên bố cô 10 mất tích thì đồng thời Tòa án cũng sẽ xác định một người thânthích sẽ là người quản lý phần đất là tài sản thừa kế của người mất tích vàphải có nghĩa vụ giao lại phần đất này khi người mất tích trở về theo quy địnhtại khoản 4 Điều 66 Bộ luật dân sự 2015 quy định về nghĩa vụ của người quản lýtài sản của người vắng mặt tại nơi cư trú:

“4. Giao lại tài sảncho người vắng mặt khi người này trở về và phải thông báo cho Tòa án biết; nếucó lỗi trong việc quản lý tài sản mà gây thiệt hại thì phải bồi thường.”

Trường hợp sau 3 nămkể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án có hiệu lực pháp luật mà vẫnkhông có tin tức xác thực là còn sống, thì có thể yêu cầu Tòa án ra quyết địnhtuyên bố người mất tích đã chết theo quy định tại khoản 1 Điều 71 Bộ luật dânsự 2015.

Về giải quyết tài sảncủa người tuyên bố là đã chết: Căn cứ tại khoản 2 Điều 72 Bộ luật dân sự 2015quy định như sau:

“2. Quan hệ tài sảncủa người bị Tòa án tuyên bố là đã chết được giải quyết như đối với người đãchết; tài sản của người đó được giải quyết theo quy định của pháp luật về thừakế.”

Căn cứ quy định trên,khi Tòa án tuyên bố người mất tích là đã chết thì phần đất là tài sản thừa kếsẽ được chia theo quy định của pháp luật về thừa kế.

2. Xử lý tài sản của người mất tích

Người bị tòa án tuyênbố mất tích nếu còn tài sản để lại thì được người đang quản lý tài sản củangười vắng mặt tại nơi cư trú tiếp tục quản lý tài sản của người đó. Có cácquyền và nghĩa vụ như sau:

• Giữ gìn, bảo quảntài sản của người mất tích như tài sản của chính mình;

• Bán ngày tài sản làhoa màu, sản phẩm khác có nguy cơ bị hư hỏng;

• Thực hiện nghĩa vụcấp dưỡng, thanh toán nợ đến hạn, nghĩa vụ tài chính khác của người bị mất tíchbằng tài sản của người đó theo quyết định của Toà án.

• Giao lại tài sản chongười bị mất tích khi người này trở về và phải thông báo cho Tòa biết; nếu cólỗi trong việc quản lý tài sản mà gây thiệt hại thì phải bồi thường.

• Được thanh toán cácchi phí cần thiết trong việc quản lý tài sản của người bị mất tích.

3. Trường hợp không có tên trong di chúc vẫnhưởng thừa kế nhà đất

“1. Những người sauđây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theopháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không đượcngười lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn haiphần ba suất đó:

a) Con chưa thànhniên, cha, mẹ, vợ, chồng;

b) Con thành niên màkhông có khả năng lao động”.

Như vậy, dù không đượcngười lập di chúc cho hưởng di sản thì 02 trường hợp sau vẫn được hưởng phần disản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản đượcchia theo pháp luật:

Trường hợp 1: Cha, mẹ,vợ, chồng của người lập di chúc.

Trường hợp 2: Con chưathành niên, con thành niên mà không có khả năng lao động

Ví dụ: Vợ chồng ông A,bà B có tài sản chung là nhà đất trị giá 02 tỷ đồng, vì mâu thuẫn với vợ nênông A trước khi chết đã lập di chúc với nội dung là để toàn bộ di sản cho 01người con trai (cha, mẹ ông A đã chết).

Mặc dù không được ôngA cho hưởng di sản theo di chúc nhưng bà B vẫn được hưởng vì là người thừa kếkhông phụ thuộc vào nội dung của di chúc theo quy định tại Điều 644 Bộ luật Dânsự 2015. Phần di sản bà B được hưởng như sau:

- Di sản thừa kế củaông A là 01 tỷ (vì nhà đất là tài sản chung nên chia đôi).

- Nếu chia thừa kếtheo pháp luật thì người thừa kế của ông A là bà B và con trai, mỗi suất thừakế là 500 triệu đồng. Căn cứ khoản 1 Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015 thì bà B đượchưởng di sản bằng 2/3 suất thừa kế. Do vậy, dù ông A không cho bà B hưởng disản theo di chúc nhưng bà B vẫn được hưởng phần di sản thừa kế nhà đất với trịgiá là 333.33 triệu đồng.

Lưu ý: Quy định ngườithừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc không áp dụng đối với người từchối nhận di sản theo quy định tại Điều 620 hoặc họ là những người không có quyềnhưởng di sản theo quy định tại khoản 1 Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015.

4. Người chết' trở về có quyền đòi lại tài sảnbị chia?

Hỏi:

Khi tôi mất tích trênbiển, vợ đề nghị tòa án tuyên bố tôi đã chết, lập ban thờ rồi chia tài sảnchung. 5 năm sau tôi trở về, cô ấy đã lấy người khác thì quan hệ vợ chồng củatôi có được phục hồi không?

Năm 2009 do gặp giôngbão trên biển, tàu cá của tôi bị đánh chìm. Các thuyền viên khác được cứu trởvề nhà, riêng tôi trôi dạt và được một ngư dân nước ngoài cứu. Sau thời giandài không có thông tin, tưởng tôi chết, vợ đề nghị tòa án tuyên bố tôi đã chết.Hết giỗ tang của tôi, cô ấy lấy người khác, chia tài sản gồm một căn nhà, xeôtô và nhiều sổ tiết kiệm khác của tôi cho cô ấy và các con.

Cuối năm 2014, được sựgiúp đỡ của một số người tốt tôi đã trở về. Xin hỏi tòa tuyên tôi chết như vậyđúng hay sai? Quan hệ hôn nhân của cô ấy và chồng mới có còn hợp pháp không?Tôi có quyền được đòi lại tài sản của tôi không?

Trả lời:

Theo quy định tại Điều81 Bộ luật Dân sự năm 2005, một người bị tòa án tuyên bố là đã chết nếu thuộctrường hợp: ‘‘Sau ba năm, kể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích của toà án cóhiệu lực pháp luật mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống; biệt tíchtrong chiến tranh sau 5 năm, kể từ ngày chiến tranh kết thúc mà vẫn không cótin tức xác thực là còn sống; bị tai nạn hoặc thảm họa, thiên tai mà sau mộtnăm, kể từ ngày tai nạn hoặc thảm hoạ, thiên tai đó chấm dứt vẫn không có tintức xác thực là còn sống, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác; biệt tích5 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống…”.

Theo quy định nêutrên, trường hợp bạn bị thiên tai khi đánh cá trên biển, mất liên lạc với giađình, nếu sau một năm mà vợ bạn không có thông tin gì là bạn còn sống thì vợbạn có quyền đề nghị tòa án tuyên bạn là đã chết.

Điều 82 Bộ luật Dân sự2005 cũng quy định: Khi quyết định của toà án tuyên bố một người là đã chết cóhiệu lực pháp luật thì quan hệ về hôn nhân, gia đình và các quan hệ nhân thânkhác của người đó được giải quyết như đối với người đã chết. Quan hệ tài sảncủa người bị toà án tuyên bố là đã chết được giải quyết như đối với người đãchết. Tài sản của người đó được giải quyết theo quy định của pháp luật về thừakế.

Từ quy định trên cóthể thấy khi bạn bị tòa án tuyên là đã chết thì các quan hệ về nhân thân, tàisản của bạn được thực hiện theo quy định của pháp luật đối với người đã chết.Trong trường hợp này, quan hệ hôn nhân của bạn và vợ bạn đã chấm dứt. Tài sảncủa bạn được chia cho những người thừa kế theo quy định của pháp luật về thừakế được quy định tại các Điều 631, Điều 632, Điều 633, Điều 634, Điều 635, Điều674, Điều 675 Bộ luật Dân sự.

Khoản 1 Điều 83 cònquy định “Khi một người bị tuyên bố là đã chết trở về hoặc có tin tức xác thựclà người đó còn sống thì theo yêu cầu của người đó hoặc của người có quyền, lợiích liên quan, toà án ra quyết định huỷ bỏ quyết định tuyên bố người đó là đãchết”.

Do đó, bạn có quyềnyêu cầu tòa án hủy bỏ quyết định tuyên bạn đã chết. Trong trường hợp tòa án raquyết định hủy bỏ quyết định tuyên bạn đã chết thì quan hệ nhân thân của bạnđược khôi phục. Tuy nhiên, nếu vợ bạn đã đi lấy chồng khác thì bạn không thể khôiphục được quan hệ vợ chồng.

Quan hệ hôn nhân mớicủa vợ bạn (với người chồng sau) được coi là hợp pháp vì điểm a, b khoản 2 Điều83 quy định: “Vợ hoặc chồng của người bị tuyên bố là đã chết đã được toà án choly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 78 của Bộ luật Dân sự thì quyết định choly hôn vẫn có hiệu lực pháp luật” và “vợ hoặc chồng của người bị tuyên bố là đãchết đã kết hôn với người khác thì việc kết hôn đó vẫn có hiệu lực pháp luật” .

Về quan hệ tài sản củangười bị tuyên bố chết mà trở về được quy định cụ thể tại Khoản 3 Điều 83:“Người bị tuyên bố là đã chết mà còn sống có quyền yêu cầu những người đã nhậntài sản thừa kế trả lại tài sản, giá trị tài sản hiện còn. Trong trường hợpngười thừa kế của người bị tuyên bố là đã chết biết người này còn sống mà cốtình giấu giếm nhằm hưởng thừa kế thì người đó phải hoàn trả toàn bộ tài sản đãnhận, kể cả hoa lợi, lợi tức; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường”.

Từ những phân tíchtrên có thể thấy, việc tòa án tuyên bạn là đã chết là có căn cứ, đúng pháp luật.Sau khi tuyên bạn đã chết, vợ bạn kết hôn với người khác vì vậy khi bạn trở vềthì quan hệ hôn nhân của vợ bạn với người chồng mới vẫn là quan hệ hôn nhân hợppháp. Bạn có thể yêu cầu vợ và con của bạn trả lại tài sản thừa kế cho bạn.Trong trường hợp vợ và con không trả lại tài sản cho bạn, bạn có quyền khởikiện ra tòa án có thẩm quyền đề nghị giải quyết theo quy định của pháp luật.

Luật sư Trần Minh Hùng chuyên gia tư vấn luật trên kênh HTV, VTV,THVL1, ANTV, SCTV1...

Chúng tôi là hãng luật tổng hợp nhiều độingũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyên viên, cộng tác viên có trình độcao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm, kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năngtư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệm và đạo đức trong nghềnghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý- cao quý vì nghề luậtsư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sư bảo vệ cho những nạnnhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư là nghề rất nguy hiểmvà khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sư luôn gặp nguy hiểm vìsự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sư thì phải có tâm, có đạođức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề, chấp nhận có khăn, hysinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnh hưởng đến công việc, cuộcsống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luật sư đúng nghĩa. Niềm vuicủa luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúp được cho thân chủ, đem lạicông bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đem lại công bằng cho xãhội. 

Luật sư Trần Minh Hùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình-Luật sư sáng lập luật sư Gia Đình có nhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấnđược rất nhiều hãng truyền thông tin tưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấnpháp lý, tư vấn pháp luật trên các Kênh truyền hình uy tín như:  ĐàiTruyền hình TPHCM (HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Đài truyềnhình Vĩnh Long, Truyền hình Công an ANTV, SCTV, THQH, Tư vấn luật trên Đàitiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nóiViệt Nam, Đài phát thanh Kiên Giang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Phápluật TPHCM, Báo tuổi trẻ đời sống, Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, BáoVnxpress, Báo công an nhân dân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sưđược Trường Đại học luật TP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòagiả định cấp trường ĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân,Nhiều trường đại học uy tín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thônguy tín. Là Luật sư  bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quantrọng nổi tiếng trên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụđại án Ngân hàng Navibank liên quan Huyền Như và Viettinbank, Vụ cướp 35 tỷLong Thành - Dầu giây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụ Giết Người,Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái... và các vụán khác về dân sự, kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.…luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự côngbằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.

Chúng tôi cùng tư vấn luật và cố vấn pháp lýcho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước rất lâu năm.

Trân trọng cảm ơn.

ĐOÀN LUẬT SƯ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHVPLS GIA ĐÌNH (Luật sưThành Phố)

Trụ sở: 402ANguyễn Văn Luông, P.12, Q.6, Tp.HCM (Bên cạnh Công chứng số 7)

5/1 NguyễnDu, Biên Hòa, Đồng Nai (đối diện tòa án Biên Hòa)

68/147 TrầnQuang Khải, Tân Định, quận 1, TP.HCM

Điện thoại:028-38779958; Fax: 08-38779958

Luật sư TrầnMinh Hùng: 0972 238006

Email: luatsuthanhpho@gmail.com

http://www.luatsugiadinh.net. vn

http://www.luatsuthanhpho.com